Bestuursrecht

Het bestuursrecht gaat over juridische normen die gelden bij rechtsbetrekkingen tussen burgers en overheidsorganen en binnen de overheidsorganen. Het is een veelomvattend rechtsgebied. Zo valt het verlenen van een vergunning en bezwaar tegen deze vergunning onder het bestuursrecht. Ook vallen een plaatselijke verordening, een gebiedsverbod, het opleggen van bestuursdwang/ een dwangsom en een bestuurlijke boete onder bestuursrecht. Verder verlenen bestuursorganen beschikkingen, zoals bijvoorbeeld de toewijzing van studiefinanciering of huursubsidie.

Algemene Wet Bestuursrecht (Awb)

Van groot belang voor het bestuursrecht is de Algemene Wet Bestuursrecht, ook wel Awb genoemd. Hierin kan je bijna alle regels omtrent het bestuursrecht vinden. In het bestuursrecht neemt bescherming van de burger tegen de overheid een grote rol in. Deze bescherming kan bijvoorbeeld worden gezien in het feit dat bestuursorganen slechts mogen handelen indien zij via de wet hiervoor een bevoegdheid hebben gekregen. Ook kan bescherming worden gevonden in de bezwaar- en beroepsprocedure. Burgers kunnen in beroep gaan tegen besluiten van overheidsorganen (bestuursorganen), waarna beroep mogelijk is, indien ze het met het besluit niet eens zijn en indien sprake is van een appellabel besluit.

Bestuursorgaan

De bevoegdheid tot het verrichten van publiekrechtelijke rechtshandelingen komt de zogenaamde bestuursorganen toe. Bestuursorganen kunnen besluiten nemen. Besluiten zijn schriftelijke beslissingen van een bestuursorgaan die een publiekrechtelijke rechtshandeling inhouden.  Het is belangrijk om het begrip bestuursorgaan te definiëren, omdat het voor de bezwaar- en beroepsprocedure belangrijk is.

Wat is een bestuursorgaan?

Een bestuursorgaan is volgens art. 1:1 Awb een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld, of een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed. Krachtens publiekrecht ingesteld betekend dat de rechtspersoon in een wet moet worden genoemd. Het eerste art. van het tweede burgerlijk wetboek (2:1 BW) bepaalt bijvoorbeeld dat de Staat, provincies, gemeenten, waterschappen, alsmede alle lichamen waaraan krachtens de Grondwet verordenende bevoegdheid is verleend. Andere lichamen kunnen ook bestuursorgaan zijn, indien ze volgens de wet over rechtspersoonlijkheid beschikken.

Voorbeelden bestuursorgaan

Het begrip bestuursorgaan is dus ingewikkeld. Daarom worden hieronder nog een aantal voorbeelden gegeven van bestuursorganen. Zo zijn een burgermeester, de gemeenteraad, het college van burgermeester en wethouders (college van B&W), de gemeenteraad, Provinciale Staten, het college van gedeputeerde staten, een minister en de commissaris van de koningin bestuursorganen. Ook organen van het waterschap zijn bestuursorganen. Bestuursorganen zijn echter niet de wetgevende macht, de eerste en tweede kamer, de Raad voor de rechtspraak, de Raad van State, een wethouder, de Algemene Rekenkamer en de ombudsman.